NỖI LÒNG CỦA CÁC BIÊN DỊCH VIÊN NGÔN NGỮ

Khi ai hỏi tôi làm gì, tôi bảo tôi là biên dịch viên, tất cả mọi người đều trầm trồ 1 câu rằng “Ôi làm phiên dịch lương cao lắm”! Tôi đều phải đính chính lại và giải thích “Cháu làm biên dịch, dịch giấy tờ, tài liệu chứ không phải phiên dịch đi dịch các cuộc hội thảo. Làm biên dịch dịch tài liệu vừa vất vả lại vừa lương thấp” Lúc đó mọi người mới bảo “À thế à”
Đó nhiều người lầm tưởng làm Biên dịch viên sướng lắm, giàu lắm nhưng ai ở trong ngành mới hiểu làm Biên dịch khổ vô cùng.
Thứ nhất, dịch được 1 trang là vô cùng vất vả và mất nhiều thời gian

Để dịch được 1 trang hồ sơ đảm bảo đúng ngữ nghĩa và ngữ pháp mất thời gian vô cùng, chuyên ngành dễ thì phải tra ít vì tra trên các từ điển thông dụng đều ra, nhưng chuyên ngành khó thì cũng phải tra cứu hàng tiếng đồng hồ, đặc biệt là các hồ sơ chuyên ngành khó như kỹ thuật, y tế, sinh học, hóa học thì thậm chí còn mất nhiều thời gian hơn nữa. Những dịch giả nào dịch quen 1 chuyên ngành nào đó thì thời gian dịch sẽ được rút ngắn hơn chút nhưng kiến thức là bao la rộng lớn nên cứ gặp 1 kiến thức gì mới là phải tra cứu lại hoàn toàn. Mà phải tra từng từ từng từ một rồi ghép vào mới ra nghĩa của 1 cụm từ hay 1 câu. Nhiều lúc tra 1 từ thôi cũng đã mất gần 30 phút rồi bởi vì từ đó chưa được phổ cập ở trên mạng, nhiều người chưa biết tới, chưa đọc tới, không có nhiều người sử dụng thành ra tra mãi vẫn không ra nghĩa. Thậm chí còn phải tra hàng mấy chục trang web, phải đọc hết bao nhiêu web tiếng việt rồi bao nhiêu web tiếng anh mà còn chẳng ra nghĩa. Hỏi khách hàng, khách hàng cũng chẳng biết nghĩa là gì. Rồi phải up lên các forum xem có ai từng gặp cụm từ này chưa, may thì có người gặp rồi, không may thì lại phải tự dịch theo ý hiểu của mình. Nói chung là dịch giả công việc vô cùng quan trọng và mất thời gian đó là việc tra cứu. Ai không biết cách tra cứu không bao giờ dịch nổi ra nghĩa.


Thứ 2, áp lực chạy theo deadline vô cùng gấp.
Làm nghề dịch này thì hầu như đều phải hoàn thành ngay và luôn trong ngày hoặc sau chỉ 1-2 ngày, dự án dài hơn thì deadline dài hơn tý. Làm nghề dịch này thì chủ yếu toàn là làm thêm, vừa phải đi làm ở công ty tối về lại cày đêm. 1 tối nhận 10 trang là coi như thức đến gần sáng rồi, cho con bú xong rồi ngủ lại tranh thủ dịch để kiếm tiền bỉm sữa cho con. Sáng ra mắt như gấu trúc, ai cũng bảo tối qua mất ngủ à, có ai biết là thức để dịch đâu. Dự án deadline dài thì còn thư thả ngồi dịch tra cứu cẩn thận và ăn uống ngủ nghỉ đầy đủ, chứ deadline ngắn thì ngay cả việc ăn cũng còn không có thời gian mà ăn nữa.
Nỗi khổ thứ 3 là phí dịch quá rẻ

Sau bao nhiêu nỗi khổ về thời gian gấp, lúc nào cũng vắt chân lên cổ chạy theo deadline, ăn ngủ nghỉ còn chẳng có, rồi dịch 1h mới được 1 trang mất bao nhiêu công sức tra cứu mới được 1 trang, ấy vậy mà cái công nhận lại được chẳng đáng bao nhiêu. 1 trang chuyên ngành khó mất 1 giờ để dịch ấy vậy mà phí nhận được chỉ có vài chục k, 1 cái giá quá rẻ mạt, không tương xứng với công sức mình bỏ ra.
Tại sao lại giá rẻ như vậy, vì tâm lý của dân Việt nam chúng ta chỉ muốn được bản dịch vừa nhanh, vừa rẻ lại vừa chất lượng. Để có nhiều khách, các công ty dịch thì đua nhau hạ giá, thành ra giá dịch nhận được đã quá rẻ, chuyển cho dịch giả dịch thì dịch giả chỉ nhận được 1 mức phí không tương xứng với công sức mình bỏ ra.
Tôi làm trong ngành này gần 10 năm tôi thấy mình và các dịch giả bị bóc lột sức lao động kinh khủng. Cái giá nhận được cho cái chất xám mình bỏ ra, mình tích lũy bao năm trời quá rẻ mạt. Trong khi các nước phát triển, 1 trang dịch của họ là mấy trăm nghìn, thậm chí hàng triệu 1 trang. Vậy mà bên mình chỉ nhận được vài chục. Tôi quá đau lòng, tôi luôn trăn trở và suy nghĩ làm sao để mọi người dân Việt Nam đều biết quý trọng công sức của những người lao động, làm sao để các công ty dịch không hạ giá nữa để lấy khách, làm sao để tôi có thể trả phí cao cho những dịch giả để bản dịch tôi trao cho khách hàng là những bản dịch có chất lượng cao. Tôi vẫn luôn đau đáu vấn đề đó mà chưa tìm ra hướng đi cho mình. Tôi chỉ mong các vị khách hàng khi đi dịch thuật hãy sẵn sàng trả phí cao lên để những người dịch kia không phải chịu khổ hay cảm thấy công sức mình bỏ ra là xứng đáng. Tôi rất mong sự chia sẻ của các bạn để làm sao ngành dịch của VIệt Nam mình được trân trọng và phát triển hơn nữa!

 

 

 

 

Bài viết hữu ích